WŁAŚCIWOŚCI PAMIĘCI LUDZKIEJ

, Lipiec 1, 2016

Właściwości pamięci ludzkiej sprawiają, iż człowiek opisując po raz któryś z kolei jakieś wydarzenie przypomina sobie raczej to, co mówił poprzednio, niż to, co się faktycznie wydarzyło. Wskutek tego błędy pierwszej reprodukcji pogłębiają się i cały proces przypomina zabawę w głuchy telefon: wynik końcowy jest niekiedy zupełnie niepodobny do pierwotnego komunikatu. Takie zakłócenia mają praktyczne znaczenie nie tylko w sądzie: tłem ciągnących się latami konfliktów rodzinnych lub towarzyskich bywają niekiedy odległe wydarzenia, które każdy pamięta inaczej, i nie sposób ustalić, kto ma rzeczywiście rację.Ostatnią grupę zakłóceń, które chcielibyśmy tu zasygnalizować, sta­nowi dez adaptacja nastawień. System nerwowy jest nader uniwersalnym układem sterującym, wymaga jednak pewnego czasu i pewnych zabiegów, aby przestroić się i przystosować do wykonywa­nia czynności odmiennych od tych, które były realizowane uprzednio.


Kategorie Zaburzenia emocjonalne | No Comments » |

W PEWNYM BADANIU

, Lipiec 1, 2016

Gdy w pewnym badaniu zebrano po kilkunastu dniach zeznania 240 świadków pewnego wydarzenia, okazało się, że tylko 5 osób podało sprawozdanie bezbłęd­ne. W innym eksperymencie po 6 tygodniach zadawano pytania doty­czące szczegółów oglądanego uprzednio obrazu: ponad 20%> odpowiedzi było całkowicie fałszywych, z czego przeszło połowę dodatkowo za- przysiężono, tzn. badani wypowiadali je z całkowitym przekonaniem o  swej racji. Każdy z nas doświadczył różnych ilościowych ubytków pamięci, mniej natomiast znane są jakościowe zniekształcenia odtwarzanych treści. W szeregu pomysłowych eksperymentów wykaza­no *, iż w miarę kolejnych reprodukcji materiałów wizualnych lub werbalnych (obrazy, opowiadania, wydarzenia) zachodzą następujące charakterystyczne deformacje: zatarcie drobnych szczegółów lub niewielkich różnic; wyolbrzymienie kontrastów i większych różnic, udramatyzowanie treści i wyidealizowanie własnej roli;„usensownienie” treści w kierunku bardziej zrozumiałym, bardziej logicznym, zgodnym z oczekiwaniami, uproszczenia;przestawienie kolejności zdarzeń ze znaczną przeceną odstępu czasu między wydarzeniami, szczególnie jeśli miały one dramatyczny charakter.


Kategorie Zaburzenia emocjonalne | No Comments » |

NASZ MÓZG

, Lipiec 1, 2016

Gdy wiedza owa jest wybitnie niepełna, wszelkie upraszczanie i skracanie myślenia może prowadzić tylko do błędów. Mózg nasz jeszcze pod innym względem nie przypomina komputerów: utrwala głównie informacje wielokrotnie powtórzone, wymazuje rzadko używane. Ma to uzasadnienie zarówno w jego ograniczonej pojemności informacyjnej, jak i w biologicznych mechanizmach przystosowania. Mózgi zwierzęce funkcjonują podobnie. Człowiekowi to już nie odpo­wiada, wynalazł więc zewnętrzne „pojemniki” informacyjne: pismo, książki i inne środki przechowywania danych. Mimo to wielu z nas chciałoby mieć pamięć „komputerową”, zapewniającą błyskawiczne za­pamiętywanie, trwałe przechowywanie i dowolne wymazywanie infor­macji. Niestety, dzieje się inaczej: uczenie się wymaga znacznego mo­zołu, a zawodność naszej pamięci jest dobrze znana.


Kategorie Zaburzenia emocjonalne | No Comments » |

STAN NIEPEWNOŚCI

, Lipiec 1, 2016

Ponieważ stan niepewności nie należy do przyjemnych, młodzieniec skrócił go i podjął decyzję w oparciu o sugestię kolegi. Decyzja została zatem uproszczona i oparta na danych pochodzących z przypadku. Ile ludzi podejmuje podobnie decyzje w tej tak ważnej sprawie?Zdolność myślenia wielkimi skrótami, szybkiej syntezy ogromnej ilości danych, zdolność błyskawicznego odróżniania tego, co istotne, od tego, co nieważne, intuicyjnego’ rozwiązywania skomplikowanych proble­mów — to kapitalne właściwości mózgu ludzkiego, których nie umiemy dotychczas modelować w komputerach i którym mózg zawdzięcza swą przewagę nad komputerami. Ale umiejętność powyższa daje wielkie zyski wtedy, gdy cała lub większa część informacji potrzebnych do podjęcia decyzji znajduje się w dyspozycji układu decyzyjnego (w polu świadomości oraz w układach pamięci), tzn. gdy człowiek dysponuje niezbędną wiedzą.


Kategorie Zaburzenia emocjonalne | No Comments » |

JAKOŚ TO BĘDZIE…

, Lipiec 1, 2016

Tacy ludzie ze słowami: „jakoś to będzie!” zaciągają pożyczki a conto przy­szłej wygranej na loterii albo też zasiadają za kierownicą samochodu po suto zakrapianej libacji. O skutkach można przeczytać w odpowied­niej rubryce każdej gazety.Być może, iż w pewnych sytuacjach stosunkowo prostych, z którymi miał do czynienia człowiek pierwotny, tendencyjność przejawiająca się w selektywnym przetwarzaniu i odbiorze informacji zgodnie z domi­nującą potrzebą czy popędem miała walor funkcjonalny. Traci go jednak coraz bardziej w skomplikowanych warunkach życia współczesnego; dziś wygrywają ludzie „trzeźwi”, umiejący myśleć obiektywnie’.Poza tendencyjnością istnieją także inne przyczyny deformacji pro­cesów poznawczych. Jedną z nich jest występująca u wielu ludzi skłon­ność do upraszczania sytuacji, połączona z pewnym lenistwem umysłowym i niechęcią do rozważania, problemów trudnych.


Kategorie Zaburzenia emocjonalne | No Comments » |

ŹRÓDŁO MYLNEJ OCENY

, Lipiec 1, 2016

Pospolitym źródłem mylnej oceny szans jest brak doświad­czenia. Podejmując jakąś działalność lub wybierając zawód, ludzie kierują się nadzieją wielkiego sukcesu, podziwiają osiągnięcia innych, lecz często nie wiedzą, ile talentu, pracy i … szczęścia potrzeba, by zdobyć powodzenie. Stąd właśnie biorą się zastępy rozczarowanych dziewcząt, które marzyły o karierze gwiazdy filmowej, grafomanów, którzy nie zdobyli laurów literackich, badaczy, którym nie udało się żadne epokowe odkrycie, a którzy w samej pracy naukowej nie znaj­dują zadowolenia. Niektórzy oceniają szanse według swych pragnień, a nie w oparciu o     znajomość sytuacji. Dotyczyć to może nie tylko szans osiągnięcia, lecz i szans uniknięcia czegoś, czego bynajmniej nie pożądamy.


Kategorie Zaburzenia emocjonalne | No Comments » |

POWAŻNE KŁOPOTY

, Lipiec 1, 2016

Do poważnych kłopotów może prowadzić nieuwzględnianie faktu, iż ocena szans stanowi funkcję naszego aktualnego samopoczucia. Gdy człowiek czuje się bardzo dobrze, jest pełen energii i wigoru ma skłonność do przeceniania swych możliwości i przeceniania szans realizacji celów. Podejmuje wtedy zadania zbyt liczne lub niewykonalne, przez co naraża się na trudności i konflikty. Odwrotnie postępuje czło­wiek, gdy czuje się zmęczony, zniechęcony, pogrążony w depresji. Wtedy wszelkie szanse ocenia nisko, patrzy w przyszłość pesymistycz­nie, nie wierzy w swoje możliwości. Wówczas też nie wykorzystuje nadarzających się okazji, rezygnuje z realnych przedsięwzięć, nie osią­ga czegoś, co było osiągalne — i często popada w jeszcze głębszą depresję.


Kategorie Zaburzenia emocjonalne | No Comments » |

PROCES OCENY SZANS

, Lipiec 1, 2016

Kiedy np. ki­bicom sportowym pokazano film z przebiegu meczu dwóch drużyn, nie dostrzegali oni fauli i uchybień własnej drużyny, natomiast znacznie częściej niż sędziowie dopatrywali się uchybień w drużynie przeciw­ników. Jest to dość oczywisty przypadek tendencyjności. Niestety, często bywa ona znacznie bardziej zakamuflowana lub subtelna. Wręcz niebezpieczna może się okazać np. w nauce, podczas gromadzenia do­wodów przez uczonego zafascynowanego własnym odkryciem. Poważna liczba zakłóceń spowodowanych tendencyjnością powstaje w procesie oceny szans. Decyzja o podjęciu działania zależy nie tylko od naszych potrzeb i atrakcyjności celu, lecz także od tego, jak oceniamy szanse jego osiągnięcia. Zwykle rezygnujemy z działania, gdy szanse są bardzo małe. Ale ocena szans bywa wysoce subiekty w- na. I tak, gdy cel jest ogromnie atrakcyjny, a wysiłek potrzebny do jego osiągnięcia niewielki — skłonni bywamy szanse przeceniać. Dla­tego właśnie miliony ludzi grywa w toto-lotka i inne gry liczbowe, mimo iż większość na tym traci, a szanse wysokiej wygranej są zni­komo małe.


Kategorie Zaburzenia emocjonalne | No Comments » |

DYSONANS POZNAWCZY

, Lipiec 1, 2016

Dysonans poznawczy zachodzi wówczas, gdy zaistnieje niezgodność po­między dwoma łub więcej informacjami, przekonaniami, sądami lub ocenami, z którymi spotyka się jednostka. Powoduje to stan przykrego napięcia i tendencję do jego likwidacji, połączone z wystąpieniem sze­regu charakterystycznych zjawisk. Ludzie bronią się przed przyjmowa­niem informacji niezgodnych ze swą dotychczasową wiedzą, stosując różne sposoby. Zniekształcają informacje tak, by były one zgodne z uprzednimi poglądami, podważają wiarygodność nowych danych, uni­kają zaprzeczających źródeł informacji, poszukują tendencyjnie danych potwierdzających. Zaobserwowano także łatwe i szybkie zapominanie danych zaprzeczających lub ich zupełne niedostrzeganie.


Kategorie Zaburzenia emocjonalne | No Comments » |

W OBLICZU SYTUACJI PROBLEMOWEJ

, Lipiec 1, 2016

Wykazano np., iż z chwilą przyjęcia jakiejś hipotezy, pomysłu roz­wiązania – w obliczu sytuacji problemowej, niepewnej – ludzie za­czynają unikać informacji zaprzeczających tej hipotezie, często w ogo e ich nie dostrzegają, a kiedy indziej zupełnie fałszywie interpretują. W jednym z eksperymentów J. Kozieleckiego badani z gory wie zie i, iż 25% podawanych im informacji jest fałszywych, me wiedzie i je na które W tych warunkach dane sprzeczne z przyjętą hipotezą byi, z reguły oceniane jako fałszywe, natomiast dane potwierdzające hipo­tezę uważano za prawdziwe, mimo braku jakichkolwiek aktywnych przesłanek dla takiej interpretacji. Rzecz jasna, iz jeśli zjawiska tak można zaobserwować w sytuacji laboratoryjnej, to tym wydatniej wy­stępują one w sytuacjach życiowych, w których działają znacznie sil­niejsze motywacje konsumpcyjne lub prestiżowe.


Kategorie Zaburzenia emocjonalne | No Comments » |